Chính sách
TS. Chử Đức Hoàng: Doanh nghiệp công nghệ chiến lược cần chuyển từ tư duy bao cấp sang chia sẻ rủi ro
Trả lời phỏng vấn Tạp chí Một Thế Giới, TS. Chử Đức Hoàng phân tích các công cụ trong khung pháp lý năm 2025–2026 giúp doanh nghiệp công nghệ chiến lược đầu tư cho R&D, sở hữu trí tuệ và giữ chân nhân tài giai đoạn 2026–2030.
Ngày 20/6/2026, Tạp chí Một Thế Giới đăng cuộc trao đổi với TS. Chử Đức Hoàng, Chánh Văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF), Bộ Khoa học và Công nghệ, về lộ trình phát triển doanh nghiệp công nghệ chiến lược giai đoạn 2026–2030. Theo giới thiệu của tạp chí, ông tham gia quá trình xây dựng Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 và từng là nhà sáng lập về công nghệ (tech-founder) của Zinmed; trong phỏng vấn, ông chia sẻ quan điểm chuyên môn với tư cách cá nhân.
Theo TS. Chử Đức Hoàng, để hiện thực hóa khát vọng tự chủ công nghệ, cần “chuyển dịch từ tư duy bao cấp sang chia sẻ rủi ro”. Ông cho rằng ngưỡng chi cho R&D được đặt ra là “điểm tới hạn” để doanh nghiệp chuyển từ gia công giá trị thấp sang làm chủ công nghệ lõi; việc khung pháp lý mới cho phép hạch toán chi phí R&D thực tế vào chi phí được trừ, cùng các công cụ tài trợ, hỗ trợ của Nhà nước theo Nghị định 265/2025/NĐ-CP và Nghị định 77/2026/NĐ-CP, giúp giảm áp lực tài chính, nhất là với doanh nghiệp công nghệ sâu chưa có doanh thu ở giai đoạn đầu.
Ông khuyến nghị doanh nghiệp vận hành theo mô hình đổi mới sáng tạo mở: liên kết với viện nghiên cứu, trường đại học, tận dụng cơ chế spin-off và hạ tầng dùng chung để đưa công nghệ ra thị trường nhanh hơn, coi R&D là “động cơ” thay vì một khoản phí bắt buộc. Về sở hữu trí tuệ, ông lưu ý chi phí đăng ký sáng chế quốc tế không chỉ gồm lệ phí mà còn có chi phí tư vấn, dịch thuật và rà soát tự do vận hành (FTO); cơ chế phiếu hỗ trợ (voucher) theo Nghị định 268/2025/NĐ-CP có thể chia sẻ một phần gánh nặng này. Ông cũng cho rằng việc chia sẻ lợi ích từ thương mại hóa cho tác giả là công cụ giữ chân nhân tài hiệu quả.
Các quan điểm này gắn với tinh thần chấp nhận rủi ro, quản lý theo kết quả và hệ thống đổi mới sáng tạo lấy doanh nghiệp làm trung tâm của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025. Cuộc trao đổi cho thấy cách ông kết hợp kinh nghiệm chính sách với góc nhìn thực tiễn của người từng khởi nghiệp công nghệ.
